Cud życia ludzkiego jest dla każdego widoczny w momencie narodzin człowieka. Ale chwila ta ujmuje tylko pewien fragment procesu, którego początek wyznacza połączenie ojcowskiego plemnika z matczyną komórką jajową i który kończy się wraz z osiągnięciem dojrzałości płciowej młodego człowieka. Ten proces nazywamy rozwojem." [12]


Zapraszam do profesjonalnego gabinetu fizjoterapeutycznego dla wcześniaków niemowląt i dzieci małych, prowadzonego przez mgr fizjoterapii, terapeutę NDT-Bobath-Baby Joannę Michalczyk.

Rehabilitacja metodą, NDT- Bobath, wspomagania


Metoda ta oparta jest na znajomości procesów neurofizjologicznych. Założenia jej opracowali Karel i Berta Bobathowie. Usprawnianie to miało pomóc dziecku w wszechstronnym rozwoju, niezależności mimo uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. W czasie zajęć dziecko uczy się wyzwalania i wykonywania ruchów czynnych hamujących ruchy nieprawidłowe i nieprawidłowe napięcie mięśniowe. Dlatego tak ważna jest znajomość prawidłowego rozwoju oraz zaburzeń wynikających z uszkodzenia OUN.


Koncepcja Bobath jest podejściem do rozwiązywania problemu. Analiza głównego problemu pacjenta jest bazą do oceny klinicznej terapii (interwencji) i postępowania z osobami z nieprawidłowościami motorycznymi, zmysłowymi, percepcyjnymi, poznawczymi w wyniku uszkodzenia CSN. Aktywności pacjenta analizowane są w oparciu o zrozumienie funkcji ( włączając jakości napięcia mięśniowego), wzorce postawy, ruchu i ich wpływu na partycypowanie pacjenta w życiu codziennym.


"My nie uczymy ruchów, umożliwiamy tylko ich wykonanie " Karel Bobath

Objawy zaburzeń rozwoju prawidłowego:

  • Niejednorodny / nierównomierny rozwój ( może przebiegać skokowo, nie zawsze świadczy to o zaburzeniu).
  • Nieprawidłowe napięcie ( niskie, wysokie, zbyt dużo kokontrakcji w obrębie stawów bliższych), nie ma płynności elegancji.
  • Stale obecne pierwotne wzorce postawy i ruchu ( także brak stabilności) w razie zmniejszenia punktów podparcia, u dzieci ze zmiennym napięciem - brak stabilności.
  • Silny wyprost w ułożeniu pronacyjnym ( pierwsze dwa miesiące może prowadzić do epistotonusu).
  • Przetrwały lub utrzymujący się wpływ ( ATOSU).
  • Stała uporczywa pozycja ciała lub części ciała:
    • pronacja dolnej części kończyny górnej
    • retrakcja lub protrakcja barków
    • zgięte stawy łokciowe
    • głowa skręcona cały czas w jedną stronę ( tę samą)
    • zawsze zaciśnięte w pięści dłonie
    • zawsze podwinięte ( zgięte) palce stóp
    • zawsze otwarte usta
    • stopy zawsze w supinacji
  • Dziecko nie potrafi przenieść rąk do ust ( zbyt niskie napięcie, aktywność toniczna).
  • Dziecko nie potrafi bawić się rękami ( dłońmi).
  • Dziecko zawsze chwyta trzyma jedną ręka.
  • Dziecko zawsze kopie jedna nogą.
  • Wzorce totalnego zgięciowego i wyprostuj.
  • Wzorce stawów łokciowych tylko z rotacja wewnętrzną.[3,6,20,23,24]

Kiedy rozpocząć terapię:

  • Silnie wyrażane nieprawidłowe wzorce ruchowe od czwartego miesiąca życia ( " ostatni dzwonek ")
  • Utrwalone, silnie wyrażone nieprawidłowe wzorce ruchowe przed czwartym miesiącem.
  • Bardzo słaba kontrola aktywności głowy i tułowia.
  • Wzorce totalne w czasie stymulowania hipotoników ( najczęściej wyprost).
  • Problemy z ssaniem i połykaniem.
  • Problemy z kontrolą oczu ( oczopląs, zez).
  • Wcześniaki z niską wagą urodzeniową i długo utrzymującymi się pierwotnymi wzorcami postawy i ruchu.
  • Rozwijający się wzorzec wyprostny ( kierunku epistotonusu).
  • Stała utrwalona asymetria.
  • Hipotonia w okresie okołoporodowym.

Zasady prowadzenia i usprawniania w NDT:

  • System wieloprofilowego prowadzenia dziecka ( nie tylko usprawnianie ruchowe).
  • Wczesne rozpoczęcie terapii - zanim reakcje patologiczne są wzorcami nawykowymi, (największa plastyczność CSN istnieje w pierwszym roku życia).
  • Nie przerywać terapii dopóki nie zaobserwujemy chodu spontanicznego ( mamy na uwadze jakość tego chodu).
  • Pamiętać o możliwościach fizycznych i osobowości dziecka ( dostosowywanie terapii do tych możliwości - terapia przyjemnością).
  • Dostosowanie sposobu prowadzenia do tempa dziecka, ( aby dziecko miało poczucie możliwości wykonania ruchu), dlatego nie całe wzorce ruchowe, ale stopniowanie ruchu (powtarzanie sekwencji wzorców ruchowych).
  • Unikać stereotypowego " podawania " wzorca, ważna różnorodność.
  • Punkty kluczowe stosujemy nie tylko do prowadzenia ruchu, lecz także do wyhamowywania wzorców patologicznych.
  • Nigdy nie wykorzystywać pozycji statycznych ( ruchu uczymy poprzez jego czucie - forma aktywna - prawidłowe doświadczenie sensomotoryczne).
  • Jeśli " tracimy pacjenta ", przerwać wykonanie wzorca ( zacząć od początku - może w inny sposób).
  • Prowadzenie terapii jest też badaniem i odwrotnie.
  • Pracujemy nad całym ciałem nie wybiórczo.
  • Ręce terapeuty prowadzą ruch, nie dominują ( light hands), "ręka motyla" nie muskająca.
  • Obserwować sposób wykonywania ruchu przez dziecko (czy nie używać wzorców kompensacyjnych i w zależności od tego prowadzić ruch, ważna analiza ruchu podczas terapii.
  • Podczas terapii poruszamy się w " trzech wymiarach" czasowych ( krok w tył, obecny stan, krok w przód).
  • W pracy z niemowlętami stosujemy sekwencje wzorców z około dwu miesięcznym wyprzedzeniem w stosunku do rozwoju.
  • Wprowadzenie prawidłowych sekwencji ruchowych, wyhamowuje reakcje nieprawidłowe (ważność powtarzania nie tylko w czasie terapii).
  • Poprzez prawidłowe sekwencje wzorców budujemy " body image" dziecka.
  • Nie doświadczać sprzętu rehabilitacyjnego na dziecku, wcześniej należy przygotować dziecko.
  • Należy uczyć jakości ruchu dla funkcji ( jakość jest bardzo ważna, oraz wykorzystanie dla funkcji).[3,6,23,24]
501 393 021
ul. Paderewskiego 25
34-600 Limanowa

ul. Królowej Jadwigii 101a
30-001 Kraków